Şirket avukatı, Şirket Davaları ve Şirket Hukuku

Şirket Davaları ve Şirket Hukuku

Şirket hukuku, ticari işletmelerin kuruluşundan faaliyetlerinin yürütülmesine, ortaklar arasındaki hukuki ilişkilerden şirketin sona ermesine kadar birçok konuyu kapsayan hukuk alanıdır. Şirketlerin faaliyetleri sırasında ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklar ise şirket davaları kapsamında değerlendirilir.

Türkiye’de şirketlere ilişkin temel düzenlemeler başta 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu olmak üzere ilgili mevzuatta yer almaktadır. Şirketin türü, ortaklık yapısı, faaliyet alanı ve ortaya çıkan hukuki uyuşmazlığın niteliği uygulanacak hükümlerin belirlenmesinde önem taşır.

Şirket Hukuku Nedir?

Şirket hukuku; anonim şirket, limited şirket ve diğer şirket türlerinin kuruluşu, yönetimi, temsil edilmesi, ortakların hak ve yükümlülükleri, sermaye yapısı, payların devri ve şirketin sona ermesi gibi konuları düzenleyen hukuk alanıdır.

Şirketin kuruluş belgeleri, esas sözleşme, şirket kararları ve ticaret sicili işlemleri şirket hukukunun önemli unsurları arasında yer almaktadır.

Şirket Davaları Nelerdir?

Şirketlerin faaliyetleri sırasında ortaklar, yöneticiler, şirket veya üçüncü kişiler arasında çeşitli hukuki uyuşmazlıklar ortaya çıkabilir.

Şirket davaları kapsamında, uyuşmazlığın niteliğine göre aşağıdaki konular gündeme gelebilir:

Hangi hukuki yolun uygulanacağı, şirketin türü ve uyuşmazlığın niteliğine göre değerlendirilir.

Anonim Şirketlerde Hukuki Uyuşmazlıklar

Anonim şirketlerde pay sahipleri, yönetim kurulu ve şirket tüzel kişiliği arasındaki hukuki ilişkiler Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde düzenlenmektedir.

Genel kurul kararları, yönetim kurulunun görev ve sorumlulukları, pay sahiplerinin hakları ve şirketin sermaye yapısına ilişkin konular anonim şirketlerde ortaya çıkabilecek hukuki uyuşmazlıklar arasında yer alabilir.

Genel kurul kararlarının kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı olması hâlinde ilgili mevzuatta öngörülen şartlar kapsamında iptal veya hükümsüzlük hükümleri gündeme gelebilir.

Limited Şirketlerde Hukuki Uyuşmazlıklar

Limited şirketlerde ortakların hak ve yükümlülükleri, şirketin yönetimi, payların devri, ortaklıktan çıkma ve çıkarılma gibi konular Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenmektedir.

Ortaklar arasında ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümünde şirket sözleşmesi, genel kurul kararları ve ilgili kanun hükümleri birlikte değerlendirilir.

Ortaklar Arasındaki Uyuşmazlıklar

Şirket ortakları arasında şirket yönetimi, kâr payı, pay devri, şirket kararları veya ortaklık haklarının kullanılması nedeniyle uyuşmazlıklar ortaya çıkabilir.

Bu tür uyuşmazlıklarda şirketin türü, esas sözleşme veya şirket sözleşmesinin hükümleri, ortaklık yapısı ve uyuşmazlığa konu olayın özellikleri dikkate alınır.

Şirket Yöneticilerinin Sorumluluğu

Şirket yöneticilerinin görevlerini yürütürken kanundan veya şirket sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklere aykırı davranmaları belirli şartlar altında hukuki sorumluluk doğurabilir.

Yönetici veya yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğunun değerlendirilmesinde gerçekleştirilen işlemin niteliği, meydana gelen zarar, kusur ve ilgili mevzuatta öngörülen sorumluluk şartları dikkate alınır.

Genel Kurul Kararları

Şirket genel kurullarında alınan kararlar, ilgili kanun hükümleri ve şirketin esas sözleşmesi çerçevesinde değerlendirilir.

Kanuna veya esas sözleşmeye aykırı olduğu ileri sürülen genel kurul kararları bakımından, somut olayın özelliklerine göre iptal veya hükümsüzlük gibi hukuki sonuçlar gündeme gelebilir.

Bu tür işlemlerde dava açma süreleri ve başvuru şartlarının ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Şirketlerde Pay Devri

Payların devri, şirketin türüne göre farklı hukuki kurallara tabi olabilir. Anonim ve limited şirketlerde pay devrinin şekli, geçerlilik şartları ve şirket bakımından sonuçları farklı düzenlemelere tabidir.

Bu nedenle pay devrine ilişkin işlemlerde şirket türü, şirket sözleşmesi veya esas sözleşme ve Türk Ticaret Kanunu hükümleri birlikte değerlendirilmelidir.

Şirketin Feshi ve Tasfiyesi

Şirketin sona ermesi, fesih ve tasfiye süreçlerini gündeme getirebilir. Tasfiye sırasında şirketin mevcut alacak ve borçlarının belirlenmesi, malvarlığının tasfiyesi ve şirketin ticaret sicilindeki durumunun sona erdirilmesine ilişkin işlemler gerçekleştirilir.

Şirketin sona erme nedenleri ve tasfiye işlemleri şirket türüne göre farklı hukuki hükümlere tabi olabilir.

Ticari Sözleşmelerden Doğan Uyuşmazlıklar

Şirketlerin faaliyetleri sırasında mal ve hizmet alım-satımı, distribütörlük, bayilik, ortaklık, taşımacılık, kira ve benzeri birçok ticari sözleşme kurulabilir.

Sözleşmenin ihlali, ödeme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi, sözleşmenin feshi veya sözleşmeden kaynaklanan zararlar nedeniyle hukuki uyuşmazlıklar ortaya çıkabilir.

Bu uyuşmazlıklarda sözleşmenin hükümleri ile Türk Ticaret Kanunu, Türk Borçlar Kanunu ve uygulanabilecek diğer mevzuat birlikte değerlendirilir.

Şirket Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Şirket uyuşmazlıklarında hangi mahkemenin görevli olduğu ve hangi yerde dava açılabileceği uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenir.

Ticari dava niteliğindeki uyuşmazlıklarda görevli mahkeme ve dava şartları bakımından Türk Ticaret Kanunu ile ilgili usul hükümlerinin incelenmesi gerekir.

Bazı ticari uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması dava şartı olarak düzenlenmiştir. Bu nedenle dava açılmadan önce uyuşmazlığın niteliğinin ve uygulanabilecek dava şartlarının değerlendirilmesi önem taşır.

Şirket Hukukunda Dava Süreleri

Şirket davalarında uygulanacak süreler uyuşmazlığın türüne ve başvurulacak hukuki yola göre değişebilir.

Özellikle genel kurul kararlarına karşı açılacak davalar, şirket ortaklığına ilişkin talepler ve diğer ticari uyuşmazlıklarda kanunda öngörülen sürelerin dikkate alınması gerekir.

Sürelerin geçirilmesi hak kaybına neden olabileceğinden, somut olay bakımından uygulanacak süre hükümlerinin ayrıca incelenmesi gerekir.

Sonuç

Şirket hukuku; şirketlerin kuruluşundan yönetimine, ortaklık ilişkilerinden şirketin sona ermesine kadar birçok hukuki konuyu kapsamaktadır. Şirket davaları ise şirketin türü, ortaklık yapısı, şirket sözleşmesi veya esas sözleşme ve uyuşmazlığın niteliğine göre farklı hukuki kurallara tabi olabilir.

Şirketlere ilişkin hukuki uyuşmazlıklarda uygulanacak mevzuat ve usul hükümleri somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hukuki süreçler, dava süreleri ve uygulanabilecek hükümler somut olayın özelliklerine göre değişebileceğinden, güncel mevzuat hükümlerinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir